Οι αστεακές καταβολές των οικονομικών κρίσεων, μέρος 1ο

Αναδημοσιεύουμε από το ιστολόγιο Red NoteBook το πρώτο μέρος μιας σειράς κειμένων του Ντ. Χάρβεϋ που έχουν δημοσιευτεί στο New Left Project.

Τα συμβατικά οικονομικά αντιμετωπίζουν συνήθως την επένδυση στο δομημένο περιβάλλον όπως και την αστικοποίηση, ως δευτερεύουσας σημασίας ζητήματα σε σχέση με τις σημαντικότερες υποθέσεις που ενυπάρχουν σε ένα είδος φανταστικής ενότητας που ονομάζεται «εθνική οικονομία»

Σε ένα άρθρο στους New York Times στις 5 Φεβρουαρίου του 2011, υπό τον τίτλο «Οι φούσκες στο στεγαστικό τομέα είναι σπάνιες», ο Ρόμπερτ Σίλλερ, ο οικονομολόγος που θεωρείται από πολλούς ως ο πλέον ειδικός στην αγορά ακινήτων δεδομένου του ρόλου του στην σύνταξη του καταλόγου Σίλλερ με τιμές ακινήτων στις Ηνωμένες Πολιτείες, καθησύχαζε τους πάντες ότι η πρόσφατη φούσκα των ακινήτων ήταν ένα «σπάνιο γεγονός, το οποίο δεν επρόκειτο να επαναληφθεί για πολλές δεκαετίες». Η «γιγάντια φούσκα των ακινήτων» των αρχών της δεκαετίας του 2000 «δεν είναι συγκρίσιμη με κανέναν εθνικό ή διεθνή οικονομικό κύκλο της αγοράς ακινήτων στην ιστορία. Οι προηγούμενες φούσκες ήταν μικρότερες και περισσότερο τοπικές». Τα μόνα λογικά αντίστοιχα, διατεινόταν, ήταν οι φούσκες στην αγορά γης που συνέβησαν στις Ηνωμένες Πολιτείες στο παρελθόν, στα τέλη της δεκαετίας του 1830 και τη δεκαετία του 1850.[1] Αυτό συνιστά, όπως θα δείξω, μια ιδιαιτέρως ανακριβή ανάγνωση της καπιταλιστικής ιστορίας. Το γεγονός ότι προσπερνιέται τόσο αδιάφορα επιμαρτυρεί ένα σοβαρό τυφλό σημείο της σύγχρονης οικονομικής σκέψης. Δυστυχώς, αυτό καταλήγει να είναι ένα τυφλό σημείο και στη μαρξιστική πολιτική οικονομία. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »


Για την πεζοδρόμηση της Πανεπιστημίου

της Δήμητρας Σιατίτσα, Μάρτιος 2011

Η «κρίση» του κέντρου της Αθήνας είναι σχεδόν καθημερινά στην ατζέντα του δημόσιου διαλόγου, συχνά συνοδευόμενη από ακραίες απόψεις για το ποιές είναι οι λύσεις και τα άμεσα μέτρα που θα αντιμετωπίσουν το ‘πρόβλημα’. Σε αυτό το πλαίσιο αναζητείται και αναμένεται με αγωνία ο ρόλος της πολιτείας και των ειδικών, ως η πλευρά εκείνη που μπορεί να δώσει ψύχραιμες και επικαιροποιημένες απαντήσεις σε ζητήματα που απασχολούν όλους τους κατοίκους. Εν μέσω πολύπλευρης κρίσης, με δυσοίωνες προοπτικές για έναν μεγάλο αριθμό κατοίκων αυτής της πόλης που διολισθαίνει προς την φτώχεια, οι προτάσεις για πολιτικές δημόσιας παρέμβασης θα μπορούσαν να αντιστρέψουν την εικόνα παρακμής και υποβάθμισης που συστηματικά καλλιεργείται απο τα Μέσα και τους πολιτικούς και που με διαφορετικό τρόπο βιώνουν οι διάφορες ομάδες κατοίκων.

Εν αναμονή λοιπόν της κατάθεσης των προτάσεων για το νέο Ρυθμιστικό Αθήνας και της επιτροπής της βουλής «Δράση για την Αθήνα», έχει γίνει γνωστό από δημοσιεύματα στον τύπο και από ερευνητικά που πλαισιώνουν τις επιλογές για το Ρυθμιστικό, ότι ανάμεσα στις προτεραιότητες της πολιτείας είναι η πεζοδρόμηση της Πανεπιστημίου, που σε συνδυασμό με την σημαντική επέκταση του τραμ και την ενίσχυση του δικτύου λεωφορείων και τρόλεϊ, θα αποκλείσει το αυτοκίνητο από το κέντρο και θα αποδώσει εκτεταμένες διαδρομές σε πεζούς και ποδηλάτες. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »


Κυρίαρχες πολιτικές και διεκδικήσεις «από τα κάτω» για τη ζωή στην πόλη

Συζήτηση με τον David Harvey με την ευκαιρία της επίσκεψής του στην Αθήνα, με μέλη της ομάδας EncounetrAthens*

Ο David Harvey, καθηγητής του Τμήματος Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου της Νέας Υόρκης (CUNY) και ένας από τους σημαντικότερους εκφραστές της κριτικής γεωγραφικής σκέψης, βρέθηκε στην Αθήνα την τελευταία εβδομάδα του Μαΐου ως προσκεκλημένος ομιλητής του Διεθνούς Αντιεξουσιαστικού Φεστιβάλ B-Fest. Πριν την ομιλία του εκεί, έδωσε ανοικτή διάλεξη στα Σεμινάρια Ριζοσπαστικής Γεωγραφίας που οργανώνει ο Κωστής Χατζημιχάλης, καθηγητής στο Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο. Εκεί τον συναντήσαμε πρώτη φορά, ενώ αμέσως μετά το Σεμινάριο βρεθήκαμε στο Σύνταγμα, στην πρώτη συγκέντρωση – λαϊκή συνέλευση της πλατείας. Εκείνες οι μέρες σημαδεύονταν επίσης από το ξέσπασμα της ρατσιστικής βίας σε κεντρικές γειτονιές και την ανακοίνωση του «Σχεδίου Δράσης για το Κέντρο της Αθήνας» από την κυβέρνηση και τη δημοτική αρχή. Η εκρηκτική επικαιρότητα των ημερών έδωσε το έναυσμα και τα ερεθίσματα για μια σειρά συναντήσεων, επισκέψεων στις γειτονιές του κέντρου και πολύωρων συζητήσεων, από τις οποίες μεταφέρουμε εδώ ένα μικρό μόνο απόσπασμα. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »


«Ποια «κρίση» στο κέντρο της Αθήνας;» – Ενημέρωση για την εκδήλωση

Τη Δευτέρα 16 Μαΐου 2011 πραγματοποιήθηκε στο αίθριο του κτιρίου Αβέρωφ, στο ιστορικό συγκρότημα του ΕΜΠ, εκδήλωση – συζήτηση με θέμα «Ποιά «κρίση» στο κέντρο της Αθήνας; Κριτικός λόγος και διεκδικήσεις για μια δίκαιη πόλη». Βασικός στόχος της εκδήλωσης ήταν να δημιουργηθεί ένα περιβάλλον συζήτησης για τα ζητήματα του κέντρου της Αθήνας μέσα από μία πολυδιάστατη προσέγγιση η οποία επιτρέπει να διασταυρωθούν οι εμπειρίες, οι ανάγκες και τα όνειρα για μία «άλλη» πόλη. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »


Τοποθέτηση στην εκδήλωση του «Ποτέ Ξανά»

26 Μαϊου 2011 [Ποτέ Ξανά]

Θέλουμε να συμβάλουμε στην συζήτηση για την κυριαρχία του  ρατσιστικού λόγου και την εξάπλωση και νομιμοποίηση της ρατσιστικής βίας που κλιμακώνεται τα τελευταία χρόνια, αναδεικνύοντας τον τρόπο που αυτά τα φαινόμενα αναπαράγονται από τον επίσημο κυβερνητικό λόγο, αλλά και από τα κατά καιρούς εξαγγελλόμενα ή και προωθούμενα μέτρα για την πόλη.

Είναι δεδομένο ότι οι περιοχές του κέντρου της Αθήνας, όπως και πολλές άλλες που δεν εμφανίζονται τόσο συχνά στα μέσα ενημέρωσης, και οι άνθρωποι που κατοικούν σε αυτές, μόνιμα ή προσωρινά, έχουν πολλά προβλήματα. Ποια όμως είναι αυτά; Ποιοι άνθρωποι και ποιες ομάδες πλήττονται και πως; Και κυρίως ποιές μπορούν να είναι οι απαντήσεις σε αυτά τα προβλήματα; Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »


Real estate στο κέντρο της Αθήνας: Μύθοι και διακυβεύματα

Γεωργία Αλεξανδρή, Έλενα Πατατούκα

Το θέμα που διερευνούμε είναι οι κινήσεις του real estate στο κέντρο της Αθήνας στο απόηχο των τελευταίων εξελίξεων. Ερωτήματα που αναδύθηκαν ως πιο σημαντικά είναι το εάν υπάρχει μια νέα τάση επένδυσης στο κέντρο της Αθήνας, αν δηλαδή αφενός νομιμοποιείται κανείς να μιλήσει για real estate στην ελληνική πόλη και δη στο κέντρο της. Αν αυτό ισχύει, τότε ερωτήματα που υπήρξαν είναι το ποιοι επενδύουν, σε ποιες ακριβώς τις περιοχές και μέσα από ποιες επιχειρηματικές στρατηγικές, τι συμβαίνει με τις αξίες γης. Εν τέλει, προσπαθήσαμε να σκιαγραφήσουμε το εάν βρισκόμαστε σε μια συγκυρία κατά την οποία το κέντρο της Αθήνας αλλάζει χέρια, εάν μεταβαίνει, δηλαδή, από μικρές και μεσαίες κοινωνικές ομάδες σε υψηλότερες ή εάν όλο αυτό αποτελεί μία μυθοπλασία των μίντια, μια δημόσια εξαγγελία που δημιουργείται μέσα  αποτύπωμα της κρίσης και του μνημονίου, και, προτάσσει στον αντίποδά του, διάφορα μακιαβελικά σενάρια που θα ακολουθήσουν εάν εξαφανιστούν οι επενδυτές στη συγκυρία αυτή. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »


Συνθήκες στέγασης των μεταναστών στο Δήμο Αθηναίων

Μελέτη περίπτωσης: η ιδιόκτητη κατοικία.

Κείμενο εργασίας [το κείμενο σε pdf]

Δημήτρης Μπαλαμπανίδης

Έμφαση στην ιδιόκτητη κατοικία μεταναστών.

Στο πλαίσιο της συζήτησης για την «κρίση της κατοικίας» στο κέντρο της Αθήνας, επιχειρώ εδώ να φωτίσω μία ιδιαίτερη και πιο συγκεκριμένη πτυχή του θέματος, που αφορά αποκλειστικά στις συνθήκες στέγασης των μεταναστών, οι οποίοι διαμένουν με ποικίλους τρόπους στις κεντρικές γειτονιές της πόλης. Ακόμη πιο συγκεκριμένα, μέσα από ένα ευρύ φάσμα στεγαστικών συνθηκών, που κυμαίνεται από την παντελή έλλειψη στέγης μέχρι την ιδιόκτητη κατοικία, εστιάζω εδώ στην τελευταία, την πιο «ευτυχή» περίπτωση απ’ όλες τις υπόλοιπες. Μια τέτοια έμφαση (στην ιδιόκτητη κατοικία μεταναστών) δεν έχει σκοπό να αντιπαρατεθεί ούτε να αναιρέσει τις διαπιστώσεις σχετικά με οξυμένα στεγαστικά προβλήματα στο κέντρο της Αθήνας. Άλλωστε, η παντελής έλλειψη στέγης, οι καταλήψεις ακινήτων, η ενοικίαση διαμερισμάτων, δωματίων ή κρεβατιών με το κεφάλι ή με την ώρα κ.ά. αφορούν τη μεγάλη πλειοψηφία των μεταναστών που διαμένουν στο κέντρο της Αθήνας, ενώ η ιδιόκτητη κατοικία αφορά μια μειοψηφία, όχι βέβαια πολύ μικρή. Θεωρώ όμως κρίσιμο, παράλληλα με την επισήμανση και την ανάλυση των οξυμένων στεγαστικών προβλημάτων, να αναδεικνύει κανείς και «αισιόδοξες» πλευρές της πραγματικότητας, «θετικές» ανθρώπινες τροχιές ή, αλλιώς, «διαδρομές ευημερίας». (1) Διότι, ενδεχομένως, μέσα από την κατανόηση τέτοιων «πετυχημένων» πρακτικών στέγασης, μπορούν να προκύψουν απαντήσεις που δεν παραγνωρίζουν, δεν δαιμονοποιούν την πραγματικότητα και δεν αναζητούν αποδιοπομπαίους τράγους. Αν σήμερα τα στεγαστικά προβλήματα επιδεινώνονται, τότε χρειάζονται δυναμικότερες απαντήσεις και αν σήμερα τα στεγαστικά προβλήματα επανεμφανίζονται με όρους διαφορετικούς απ’ ότι σε προηγούμενες δεκαετίες, τότε χρειάζονται νέες, επαναδιατυπωμένες και πιο σύνθετες προτάσεις. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »