Τοποθέτηση στην εκδήλωση του «Ποτέ Ξανά»

26 Μαϊου 2011 [Ποτέ Ξανά]

Θέλουμε να συμβάλουμε στην συζήτηση για την κυριαρχία του  ρατσιστικού λόγου και την εξάπλωση και νομιμοποίηση της ρατσιστικής βίας που κλιμακώνεται τα τελευταία χρόνια, αναδεικνύοντας τον τρόπο που αυτά τα φαινόμενα αναπαράγονται από τον επίσημο κυβερνητικό λόγο, αλλά και από τα κατά καιρούς εξαγγελλόμενα ή και προωθούμενα μέτρα για την πόλη.

Είναι δεδομένο ότι οι περιοχές του κέντρου της Αθήνας, όπως και πολλές άλλες που δεν εμφανίζονται τόσο συχνά στα μέσα ενημέρωσης, και οι άνθρωποι που κατοικούν σε αυτές, μόνιμα ή προσωρινά, έχουν πολλά προβλήματα. Ποια όμως είναι αυτά; Ποιοι άνθρωποι και ποιες ομάδες πλήττονται και πως; Και κυρίως ποιές μπορούν να είναι οι απαντήσεις σε αυτά τα προβλήματα; Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »


Real estate στο κέντρο της Αθήνας: Μύθοι και διακυβεύματα

Γεωργία Αλεξανδρή, Έλενα Πατατούκα

Το θέμα που διερευνούμε είναι οι κινήσεις του real estate στο κέντρο της Αθήνας στο απόηχο των τελευταίων εξελίξεων. Ερωτήματα που αναδύθηκαν ως πιο σημαντικά είναι το εάν υπάρχει μια νέα τάση επένδυσης στο κέντρο της Αθήνας, αν δηλαδή αφενός νομιμοποιείται κανείς να μιλήσει για real estate στην ελληνική πόλη και δη στο κέντρο της. Αν αυτό ισχύει, τότε ερωτήματα που υπήρξαν είναι το ποιοι επενδύουν, σε ποιες ακριβώς τις περιοχές και μέσα από ποιες επιχειρηματικές στρατηγικές, τι συμβαίνει με τις αξίες γης. Εν τέλει, προσπαθήσαμε να σκιαγραφήσουμε το εάν βρισκόμαστε σε μια συγκυρία κατά την οποία το κέντρο της Αθήνας αλλάζει χέρια, εάν μεταβαίνει, δηλαδή, από μικρές και μεσαίες κοινωνικές ομάδες σε υψηλότερες ή εάν όλο αυτό αποτελεί μία μυθοπλασία των μίντια, μια δημόσια εξαγγελία που δημιουργείται μέσα  αποτύπωμα της κρίσης και του μνημονίου, και, προτάσσει στον αντίποδά του, διάφορα μακιαβελικά σενάρια που θα ακολουθήσουν εάν εξαφανιστούν οι επενδυτές στη συγκυρία αυτή. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »


Συνθήκες στέγασης των μεταναστών στο Δήμο Αθηναίων

Μελέτη περίπτωσης: η ιδιόκτητη κατοικία.

Κείμενο εργασίας [το κείμενο σε pdf]

Δημήτρης Μπαλαμπανίδης

Έμφαση στην ιδιόκτητη κατοικία μεταναστών.

Στο πλαίσιο της συζήτησης για την «κρίση της κατοικίας» στο κέντρο της Αθήνας, επιχειρώ εδώ να φωτίσω μία ιδιαίτερη και πιο συγκεκριμένη πτυχή του θέματος, που αφορά αποκλειστικά στις συνθήκες στέγασης των μεταναστών, οι οποίοι διαμένουν με ποικίλους τρόπους στις κεντρικές γειτονιές της πόλης. Ακόμη πιο συγκεκριμένα, μέσα από ένα ευρύ φάσμα στεγαστικών συνθηκών, που κυμαίνεται από την παντελή έλλειψη στέγης μέχρι την ιδιόκτητη κατοικία, εστιάζω εδώ στην τελευταία, την πιο «ευτυχή» περίπτωση απ’ όλες τις υπόλοιπες. Μια τέτοια έμφαση (στην ιδιόκτητη κατοικία μεταναστών) δεν έχει σκοπό να αντιπαρατεθεί ούτε να αναιρέσει τις διαπιστώσεις σχετικά με οξυμένα στεγαστικά προβλήματα στο κέντρο της Αθήνας. Άλλωστε, η παντελής έλλειψη στέγης, οι καταλήψεις ακινήτων, η ενοικίαση διαμερισμάτων, δωματίων ή κρεβατιών με το κεφάλι ή με την ώρα κ.ά. αφορούν τη μεγάλη πλειοψηφία των μεταναστών που διαμένουν στο κέντρο της Αθήνας, ενώ η ιδιόκτητη κατοικία αφορά μια μειοψηφία, όχι βέβαια πολύ μικρή. Θεωρώ όμως κρίσιμο, παράλληλα με την επισήμανση και την ανάλυση των οξυμένων στεγαστικών προβλημάτων, να αναδεικνύει κανείς και «αισιόδοξες» πλευρές της πραγματικότητας, «θετικές» ανθρώπινες τροχιές ή, αλλιώς, «διαδρομές ευημερίας». (1) Διότι, ενδεχομένως, μέσα από την κατανόηση τέτοιων «πετυχημένων» πρακτικών στέγασης, μπορούν να προκύψουν απαντήσεις που δεν παραγνωρίζουν, δεν δαιμονοποιούν την πραγματικότητα και δεν αναζητούν αποδιοπομπαίους τράγους. Αν σήμερα τα στεγαστικά προβλήματα επιδεινώνονται, τότε χρειάζονται δυναμικότερες απαντήσεις και αν σήμερα τα στεγαστικά προβλήματα επανεμφανίζονται με όρους διαφορετικούς απ’ ότι σε προηγούμενες δεκαετίες, τότε χρειάζονται νέες, επαναδιατυπωμένες και πιο σύνθετες προτάσεις. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »


O κυρίαρχος λόγος για το κέντρο της Αθήνας…

Κείμενο εργασίας [το κείμενο σε pdf]

Καλαντζοπούλου Μαρία, Κουτρολίκου Πέννυ, Πολυχρονιάδη Κατερίνα

Οι όροι με τους οποίους περιγράφονται τα πράγματα και οι καταστάσεις δεν είναι ουδέτεροι. Αντίθετα σηματοδοτούν, χρωματίζουν, ή αναδεικνύουν οπτικές και προσεγγίσεις ή ακόμη και ιδεολογίες. Αλλά ακόμη περισσότερο αποτελούν το ουσιαστικό συστατικό της τέχνης της πολιτικής αλλά και των – προτεινόμενων – πολιτικών… Προωθούν ιδέες, παρουσιάζουν καταστάσεις, νοηματοδοτούν μέσω της ονοματοδοσίας, εγείρουν συναισθήματα και δημιουργούν πεποιθήσεις… ιδιαίτερα όταν μιλάμε για τους κυρίαρχους ή δημόσιους λόγους… Σε αυτούς, «επιστημονικοί όροι» διαπλέκονται με συμβολικές αναπαραστάσεις, αληθινές ή κατασκευασμένες μνήμες, συναισθήματα ή φόβους και ερμηνεύονται… και όπως κάθε ερμηνεία εμπεριέχουν τοποθετήσεις… ενίοτε και χειραγωγήσεις… Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »


Σχεδιασμοί για το κέντρο της Αθήνας στη συγκυρία της κρίσης

Μία πρώτη κριτική προσέγγιση των προτάσεων, μεθοδεύσεων και πρακτικών παρέμβασης

Κείμενο εργασίας [το κείμενο σε pdf]

Μαίρη Ζήφου, Μαρία Καλαντζοπούλου, Πασχάλης Σαμαρίνης, Ευαγγελία Χατζηκωνσταντίνου

Πώς να μιλήσει κανείς για το σχεδιασμό σε μία περίοδο έντονων μεταβολών και ρήξεων, σε μία περίοδο κρίσιμης ταλάντευσης των προϋφιστάμενων κοινωνικών, πολιτικών και οικονομικών ισορροπιών; Ακόμα, πώς να μιλήσει κανείς για το σχεδιασμό σε μία πόλη όπου οι παρεκκλίσεις, οι καταπατήσεις και οι διαδικασίες έμπρακτης ακύρωσης των σχεδιασμών αποτελούν σταθερό στοιχείο της ιστορίας της; Το κείμενο που ακολουθεί επιχειρεί να διερευνήσει πώς το ελληνικό σύστημα σχεδιασμού, με τις αδυναμίες, τις ανεπάρκειες και τις ιστορικές και κοινωνικές του ιδιαιτερότητες, ανταποκρίνεται στα δραστικά μεταβαλόμενα κοινωνικοχωρικά και οικονομικά δεδομένα της συγκυρίας. Παράλληλα, μέσα από μια πρώτη κριτική ανάλυση των προτάσεων, των προθέσεων και των πρακτικών παρέμβασης στο κέντρο της Αθήνας αναζητά το ρόλο του σχεδιασμού στη διαμόρφωση της νέας κατάστασης. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »


Η «κρίση» της κατοικίας και η ανάγκη για μία νέα στεγαστική πολιτική

Κείμενο εργασίας [το κείμενο σε pdf]

Φερενίκη Βαταβάλη, Δήμητρα Σιατίτσα

Τα προβλήματα που αντιμετωπίζει το κέντρο και κάποιες από τις κεντρικές γειτονιές της Αθήνας και οι εξαγγελίες από διάφορους φορείς για επαναφορά της κατοικίας στο κέντρο ως απάντηση στην υποβάθμισή έχουν αποτελέσει αφορμή για να έρθει στο δημόσιο διάλογο για την πόλη το ζήτημα των πολιτικών για την κατοικία. Προτάσεις για ένα «άλλο» κέντρο με «άλλους» κατοίκους, παραβλέπουν ηθελημένα τους σημερινούς κατοίκους των περιοχών αυτών, τα προβλήματά τους και τις ανάγκες τους, ενώ ταυτόχρονα μοιάζει να αγνοούν τις εκκλήσεις για παρέμβαση της πολιτείας στα ζητήματα της στέγης που εδώ και πολλά χρόνια διατυπώνονται από κοινωνικές, μεταναστευτικές και πολιτικές οργανώσεις.

Στο κείμενο αυτό επιχειρούμε κατ’αρχάς να αναδείξουμε όψεις του στεγαστικού προβλήματος σήμερα με έμφαση στις ενδείξεις μιας κλιμακούμενης στεγαστικής κρίσης και στις ισχύουσες πολιτικές κατοικίας. Στην συνέχεια καταθέτουμε κάποιες σκέψεις για/προς μια νέα στεγαστική πολιτική. Στόχος μας δεν είναι να καταθέσουμε μία ολοκληρωμένη πρόταση για το στεγαστικό πρόβλημα, αλλά να ψηλαφήσουμε αφενός την τρέχουσα κατάσταση και αφετέρου τις δυνατότητες που υπάρχουν για πρόσβαση όλων σε κατοικία αξιοποιώντας τη διεθνή εμπειρία σε θέματα πρακτικών και πολιτικών για την κατοικία. Το τρίτο μέρος του κειμένου συγκεντρώνει, χωρίς κάποια συγκεκριμένη ιεράρχιση, παραδείγματα απο πολιτικές ή πρακτικές γύρω απο το ζήτημα της παραγωγής και διαχείρισης της κατοικίας, με πρόθεση να προβάλλουμε ιδέες που θα διαμόρφωναν μία «άλλη» προσέγγιση στο ζήτημα της κατοικίας. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »


Κατοικία στο κέντρο της Αθήνας: πώς και για ποιούς;

Κείμενο εργασίας [το κείμενο σε pdf]

Φερενίκη Βαταβάλη, Δημήτρης Μπαλαμπανίδης, Δήμητρα Σιατίτσα

Το ζήτημα των πολιτικών για την κατοικία επανήλθε σχετικά πρόσφατα στον δημόσιο διάλογο με αφορμή τις εξαγγελίες από διάφορους φορείς για επαναφορά της κατοικίας στο κέντρο ως απάντηση στην υποβάθμιση και τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν κάποιες από τις κεντρικές γειτονιές της Αθήνας. Προτάσεις για ένα «άλλο» κέντρο με «άλλους/νέους» κατοίκους, παραβλέπουν ηθελημένα τους σημερινούς κατοίκους των περιοχών αυτών, τα προβλήματά τους και τις ανάγκες τους, ενώ ταυτόχρονα μοιάζει να αγνοούν τις εκκλήσεις για παρέμβαση της πολιτείας στα ζητήματα της στέγης που εδώ και πολλά χρόνια διατυπώνονται από κοινωνικές, μεταναστευτικές και πολιτικές οργανώσεις που δραστηριοποιούνται σε αυτές τις γειτονιές.

Στο κείμενο αυτό επιχειρούμε να αναδείξουμε όψεις του στεγαστικού προβλήματος, με πρόθεση να προβάλλουμε ιδέες που θα διαμόρφωναν μία διαφορετική προσέγγιση στο ζήτημα της κατοικίας. Ως βασικό πεδίο αναφοράς έχουμε το κέντρο και τις κεντρικές γειτονιές της Αθήνας με όλες τις ιδιαιτερότητές τους, ωστόσο η προβληματική μας αγγίζει τα θέματα κατοικίας συνολικά για την ελληνική κοινωνία. Στόχος μας δεν είναι να καταθέσουμε μία ολοκληρωμένη πρόταση για το στεγαστικό πρόβλημα, αλλά να ψηλαφήσουμε αφενός την τρέχουσα κατάσταση και αφετέρου τις δυνατότητες που υπάρχουν για πρόσβαση όλων σε κατοικία αξιοποιώντας τη διεθνή εμπειρία σε θέματα πρακτικών και πολιτικών για την κατοικία. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »